قم - نگاهي ديگر

تصميم

Tue, 14 Jul 2009 11:48:00 GMT

و من آخر،

در يک روز پائيزي،

همراه پرستوها،

به سوي چشمه هاي نور، مي آيم.

ومن، همدست باران هاي حاصلخيز،

در يک روز طوفاني،

از، اين خواب،

از، اين خواب خرگوشي ،،،

مي روبم، تمام پلک هاي سخت و سنگين را ...

دي ماه 1347

اين شعر برايم روياي تصمطم را روشن مي کند شاعرش مرحوم آيت الله شيخ علي صفايي حائري (عين – صاد) مي باشد هر چند حضور فيزيکي ام در محضرش کم بود. اما هم چنان خوشه چين خرمن معرفت او هستم. هنوز هم سلوک عملي او را حجت خود در قيامت مي دانم.

يادش گرامي

سفرنامه حج(1)

Thu, 23 Apr 2009 12:45:00 GMT

هواپيما كه از زمين بلند شد دلم ريخت، جرات نگاه كردن به بيرون را نداشتم باور نمي كردم تا چند ساعت ديگر سرزميني زير پاي من است كه چندين هزار بار جبرئيل بر آن پاي گذاشته بود و پدرم آدم برفراز كوه ابوقبيس آن هبوط كرد و در جبل الرحمه آن توبه‌اش پذيرفته شد باور نمي‌كردم در كوچه‌هايي مي‌‌خواهم قدم بگذارم كه در طول 23 سال غربت ، آن برگزيده هاشميان وحي را نوشيد و قامتش در زير اين باريدن ها خم شد و جامه پيچده را به كناري گذاشت و بر سنگي از كوه پدرش ايستاد و بلند فرياد كرد قولو لااله الاالله تفلحوا مي خواهم به تماشاي رقص كعبه بروم كه به يمن وجود عصاره فضايل خاندان هاشم به رقص آمده و دامن افشان ديوار شكافته بود. باورم نمي شد در كوچه‌هايي مي خواهم قدم بگذارم كه دويست و پنجاه سال معصوميت را مزه مزه كرده بود به تماشاي چشماني آمده بودم كه به زيارت عشق آمده بودند جايي كه سرزمين انبيا است و قدمگاه هاجر و اسماعيل. خدايا من به دعاي خليلت ابراهيم بسوي اين سرزمين آمده‌ام و بارور شدن دعاي ابراهيم را در قلبم احساس مي كنم. خدايا اين‌جا هم وادي طور است و بايد خلع نعلين كرد تا پرهاي جبرئيل زخمي نشود و شايد جبريل به دنبال من به انتظارنشسته و براق را زين تازه گذاشته تا بعد از 1400 سال دوباره معراج را تجربه كنم و شب اسراي دوباره آغاز كنم.

وقتي صداي مهماندار در هواپيما پيچيد كمربندم را بستم و در انتظار فرود از بالا شهر جده و فرودگاه آن را نگاه مي كردم.

وقتي پياده شديم مدت سه ساعت در يك سالن در بسته به انتظار نشستيم همراهان در گوش هم زمزمه مي كردند كه چون با شيعه ضديت دارند شيعيان را اذيت مي كنند و كم كم حوصله همه سرآمده بود، مدير كاروان آمد و اين نظريه را تاييد كرد و گفت صبر كنيد و آرامش خود را از دست ندهيد .

مستخدم مي‌آمد يواشكي مي گفت سيم كارت با هجده خميني و هركس طالب بود بايد با او مي رفت در دستشويي تا دوربين ها نبيند و معامله انجام مي شد.من موبايل را در هنگام پرواز خاموش كردم و سيم كارتم را از ترس هزينه بيست و پنج هزار توماني رومينگ خارج كرده بودم كه يك موقع اشتباهي روشن نكنم.

مامورين آمدند و ما را به سالن هدايت كردند صف ها تشكيل شد و مامورين به انگشت نگاري، عكس برداري و اسكن گذرنامه پرداختند. نماز مغرب را در جده خوانديم. بعد از نماز روحاني كاروان گفت براي يكي از همسفران مشكلي پيش آمده دعا كنيد و الا بايد برگردد به ايران باور نمي شد بخاطر يك مشكل خنده دار كسي را به ايران باز گردانند يعني يكي ار آقايان اسم فاميلي اش در گذرنامه به نام يكي از خانم هاي همسفر ثبت شده بود. _ اما بقيه مشخصاتش همچنان مردانه باقي مانده بود و البته تا آخر سفر برخي دوستان اورا زهره خانم صدا مي كردند_ بالاخره با دعاي هم سفران از طريق اينترنت براي او ويزاي مجدد صادر كردند و او با اتوبوس اندونزي ها به مدينه آمد.

دلم تنگ شده

Sat, 08 Nov 2008 11:27:00 GMT

وقتي صداش در گوشم پيچيد احساس كردم خيلي وقت است كه دلم تنگ شده وقتي گفت صدق الله العلي العظيم دلم مي خواست از جلسه بروم بيرون و در آغوشش بگيرم تا قلبم آرام شود اشك توي چشمهام جمع شده بود احساس مي كردم به آهنگش و آغوشش نياز دارد احساس تشنگي داشت مرا مي كشت احساس غربت و دوري حسرتها را در دلم مي كاشت.

رجال لا تلهيهم تجارت و لا بيع عن ذكر الله

(مرداني كه تجارت و خريد و فروش آنان را از ياد خدا غافل نمي كند)

چند سال پيش آيت الله ... مي گفت سعي كنيد با قرآن انس بگيريد در آغوشش بگيريد آن را بو كنيد روي سينه قرارش دهيد صفحات آن را به گونه هايتان بچسبانيد به هر وسيله اي كه شده به آن نزديك شويد.

حس كنيد قرآن فقط براي شما نازل شده و فقط خدا با تو حرف مي زند و روي سخنش با كس ديگري نيست سعي كنيد زبان خودتان را در قرآن بيابيد مي گفت كاري كنيد روزي كه پيامبر در محضر خدا شكايت مي كند:

يا رب ان قومي اتخذوا هذا القرآن مهجورا

( يعني : خدايا قوم من اين قرآن را مهجور كردند)

قرآن زبان بازكند و بگويد اين رفيق من بود ما با هم انس داشتيم

خداي من زندگي امروزه من فرصت سر زدن به خودم را خيلي كم كرده و احساس يك مسابقه دو را در من ايجاد كرده است كه سراسر دويدن براي پر كردن چاله هاست ولي چاله هاي دلم هر روز تازه تر و عميق تر مي شود

خدايا فعلا توفيق قرائت بعد انس بعد فهم بعد معرفت و در نهايت شفاعت قرآن را عنايت فرما

ريگ و كفش

Thu, 06 Nov 2008 08:46:00 GMT

گوشي را كه برداشتم صداي پشت گوشي تمام حافظه‌ام را زير و رو كرد، صدا خيلي آشنا و گرم بود.

سلام آقاي ...

در حالي كه تمام فايل هاي بايگاني ذهنم را مي‌گشتم گفت: فقيه مرزبان هستم. با اين كه به خاطر آوردم از جستجو دست بر نداشتم پوشه فقيه را درآوردم و شروع كردم به مرور اطلاعات از دوستان قديمي سال 74، طلبه‌ي مدرسه ...، خط را خوش مي‌نوشت به همين علت در دبيرخانه مشغول بود، خوش استعداد و پرحرف هر كجا بود جماعتي را دور خودش جمع مي كرد و شمع جمع بود.

جوابش را دادم، بعد از احوالپرسي معمولي (كجا هستي، چكار ميكني چه خبر از آشناهاي مشترك) سر سخن را باز كرد و گفت: دبيرتحريريه يكي از نشريات مذهبي كشور شده است و وقتي اين خبر را مي‌داد لحن صدايش تغيير كرد و با همان تغيير صدا ادامه داد كه: آره فلاني من از قديم قلم تو را مي شناسم و وقتي توي مجله‌ي مدرسه مي نوشتي همه را مي‌خواندم ما الآن وظيفه داريم جهت اقامه حق، و عدالت كاري كنيم و واجب است براي كساني كه درد دين دارند قلم به دست گيرند و در راه دفاع از ارزشهاي پذيرفته شده به جهاد بياند، حجت ندارد پيش خدا و امام زمان (روحي له الفدا) اگر كسي بتواند و در اين ميدان حاضر نشود. امام زمان چشم به افعال و اقوال ما دوخته و ما بايد با قلم خودمان دل مولايمان را شاد كنيم تا شايسته سلام مؤمنين باشيم آن موقع كه در دعاهايشان مي‌گويند: السلام عليكم يا انصار دين الله

گذاشتم تمام صحبت‌هايش كه تمام شد گفتم: اقاي فقيه شما مرا مي‌شناسيد و بنده هم شما را خوب مي‌شناسم درست است؟

گفت: بله (بيچاره فكر مي‌كرد با خراب كردن واژه‌ها بر سر من به نتيجه دلخواهش رسيده) گفتم: درست حرف بزن وقتي اين طوري حرف مي‌زني من مطمئن مي‌شوم كه مي‌خواهي كلاه سرم بگذاري. بيا صاف و ساده بگو مطلب و مقاله نياز داريم برايمان بنويس و من هم مي‌گويم حق التحرير آن چقدر است؟

گفت:درباره حق التحرير با حاج آقاي (و) صحبت مي‌كنم و به تو زنگ مي‌زنم.

هيچ وقت زنگ نزد چند وقت بعد در محل كار يكي از دوستان نشسته بودم كه آمد ديده بوسي كرديم و تعارفات معمول را به جا آورديم.

گفتم آقاي فقيه يك سوال مي كنم تو را به تمامي مقدساتي كه دوست داري جوابم را صادقانه بگو واقعاً آن روز مي خواستي كلاه سرم بگذاري؟؟؟!!!

صادقانه گفت: آري.

از حضرت امام «ره» پرسيدند: با اين كه برخي از بزرگان از گروهك مسعود رجوي (سازمان مجاهدين خلق ايران) حمايت مي‌كردند (قبل از تغيير ماهيت و به تعبير خودشان انقلاب ايدئولوژيك) هيچ چگاه شما از آنان حمايت نكرديد فرمودند:

چند سال پيش اعضاي سازمان در نجف پيش من آمدند و بسيار پرحرارت از دين و دينداري و تكاليف يك انسان و مسلمان مي‌گفتند من پيش خودم فكر كردم من كه مرجع هستم اينچنين نمي‌انديشم و پس بايد ريگي در كفش اينان باشد كه اين گونه صحبت مي كنند.

نمي‌دانم چرا اين روزها هركه بيشتر از دين بگويد مشكوك مي‌شوم . هركه بيشتر تظاهر به دين داري كند از او فراري مي شوم هركه بيشتر از ارزش ها و خون شهدا بگويد، به دنبال كلاهي كه از اين نمط مي‌خواهد ببافد مي‌گردم.

حكايت امروز ما حكايت ريگ و كفش است.

مقام بحث

Wed, 15 Oct 2008 09:53:00 GMT

چند سال پيش تازه اينترنت وارد قم شده بود و ما وقتي از اينترنت مي شنيديم يك نوع ترس عجيبي دل و روح ما را مي لرزاند اما به زودي همه را اسير خودش كرد تا جايي كه چت كردن براي من لذت بخش ترين قسمت اينترنت بود ( چه شبها يي كه نخوابيدم و چتيدم و چه كتابها كه بستم و در روم به انتظار دوستي نشستم و چه روزها كه در انتظار شب بودم ).

توي يكي از اتاق هاي گفت وگو با يك مهندس سني مذهب ايراني و مقيم دانمارك آشنا شدم اين آشنايي چند شبي عمر كرد.

در يكي از شب ها گفت: مي آيي بحث كنيم ؟

گفتم: چه بحثي ؟

گفت: بحث شيعه و سني

من هم سرم براي اين بحث ها درد مي كرد ، گفتم: با چند شرط قبول مي كنم

اول: روش بحث فقط عقلي باشد چون روايات مورد قبول تو مورد تصديق من نيست و هم چنين روايات من

دوم: تا يك موضوع حل نشده و قانع نشديم سراغ موضوع ديگر نرويم

سوم: يك موضوع وقتي حل شد و قانع شديم دوباره به حرف و موضع گذشته باز نگرديم

چهارم : حرف ها فقط علمي باشد و شعاري نباشد

پنجم : از دشنام و بي ادبي بپرهيزيم

بحث اش را با يك سوال آغاز كرد و پرسيد شما شيعيان مي گوييد در روز غدير خم چند نفر با علي بيعت كردند ؟

گفتم: روايات متعدد داريم ولي بنابر مشهور تا يكصد و بيست هزار نفر را گفته اند

پرسيد بعد از رحلت پيامبر چند نفر با علي ماندند؟

گفتم: روايات متعدد داريم ولي بنابر مشهور از ده نفر تجاوز نمي كند

پرسيد چرا از آن جماعت يكصد و چند هزار نفري هزار نفر با علي نماندند؟ چرا صد نفر نماندند؟آيا عقلا اين امكان وجود دارد؟

مضطرب و درمانده شدم گفتم: تو بنويس من الان ميام، سريع رفتم وضو گرفتم و دوركعت نماز خواندم و در قنوتم توسل كردم به حضرت زهرا و پاسخش را طلب كردم هنوز نماز تمام نشده بود كه جوابش در ذهن من جاي گرفت به او گفتم: آيات تاريخي در قرآن آيا تمثيلي و نمادين است و يا حكايت از وقوع امري حقيقي دارد؟

گفت: امرواقعي است

گفتم: پس آيا وقوع يك امري در هر مقطع زماني براي يك امتي امكان عقلي آن را براي امت هاي ديگر اثبات مي كند.

گفت: بلي

گفتم: آيا اين آيه قرآن را خوانده اي كه و واعدنا موسي ثلاثين ليله و اتمناها به عشر فتم ميقات ربه اربعين ليله

موسي ده شب دير آمد قومش سامري بر آوردند و گوساله بر تخت نشاندند و بر آن سجد كردند موسي كه بازگشت الواح بر زمين زد و گردن برادرش هارون را گرفت . در فاصله ده روز قوم موسي كه با او از نيل عبور كرده بودند و سينا را گشته بودند ازتمامي آرمانها و اهداف موسي بازگشتند و اين امر براي قوم محمد نيز امكان وقوع عقلي دارد.

بر آشفته شد و به مغالطه روي آورد و دشنام ها بر من نواخت و من هم ديسي شدم

فقط يا دآوري يك خاطره اينترنتي بود

حکايت تکرار تلخ انديشه

Sat, 04 Oct 2008 12:18:00 GMT

حکايت انديشه در جامعه ما حکايت چشماني است که به تاريکي عادت کرده و با درخشش خورشيد اذيت مي شود و سعي مي کند با بستن و دوباره گشودن، خورشيد را انکار کند و يا دست در دست ديگري بگذارد و از مهلکه بگريزد که ما به ساده انگاري عادت کرده ايم.

دکتر تاريخ تشيع تدريس مي کرد، هميشه گردي يقه سفيدش و زردي انگشتر شرف شمسش توجه ام را جلب مي کرد. دکتر از منشاء و آغاز تشيع و زمان شکل گيري اجتماعي شيعه مي گفت که از او پرسيدم منظور از شيعه کدام شيعه است ؟ شيعيان سياسي يا مذهبي

برافروخته نگاهم کرد و گفت: دين از سياست جدا نيست و در طول تاريخ هم جدا نبوده است. سکوت کردم و در درونم دنبال پاسخ يک سوال بودم که انگار پروتکل نانوشته اي بر ذهن ما حاکم است که نسبت به هر سوالي که بوي جدايي دين از سياست را مي دهد موضع گيري کنيم و با تکرار شعار عدم جدايي دين از سياست به اسکات و يا الزام خصم مبادرت بورزيم. متعجب بودم که با يک توجه ساده مي شد تفاوت اين دو شيعه را فهميد ( شيعيان مذهبي؛ شيعياني هستند که معتقدند امام علي ابن ابيطالب (عليه افضل الصلوات المصلين) ولي و خليفه بلافصل پيامبر مي باشد و رداي اين ولايت را خداوند بر دوش حضرتش آويخته و قول ، فعل و تقريرش حجت مي باشد. اما شيعيان سياسي به ولايت الهيه حضرتش اعتقادي ندارند و معتقد به ولايت و خلافت سياسي حضرت هستند و زمان شکل گيري اين دو حداقل بيست وپنج سال فاصله را در پي دارد )

اين بر افروختگي ها و تصلب ها نه تنها در دانشگاه نيست بلکه در حوزه ها هم مي توان نمونه هاي آن را يافت.

چند سال پيش خدمت آيت الله ... الهيات شفاء مي خواندم دريکي از جلسات که در فيضيه تشکيل مي شد يک سوال معرفت شناسي کردم، گرده ام را به چند فحش علمي نواخت و مرا سوفسطائيان جديد و در نحله شکاکان مدرن قرار داد

نمي دانم بر سر انديشيدن و دانايي چه آمده است ؟

البته بايد گفت اين که اين بيماري مختص به امروز نيست و ريشه در تاريخ فکري ما دارد هزار سال پيش پس از رحلت شيخ الطائفه طوسي (صاحب دو تا از کتب اربعه شيعه به نام تهذيب و استبصار) دويست سال رکود و رخوت بر انديشه فقهي، اصولي، کلامي، تفسيري و غيره شيعي حاکم شد و عالمان به تکرار اقوال شيخ مي پرداختند و ارزش علمي عالمي بيشتر بود که قول شيخ را بهتر تقرير مي کرد تا جايي که قول شيخ برهان قاطع گرديد و دهان هر انديشه اي را مي بست تا اين که ابن ادريس نواده اي شيخ پاي در ره نهاد و بنيان تفکر انتقادي بر شيخ را آغاز کرد هم چنان که امروزه ما در حوزه سياست به تقرير بهتر انديشه امام خميني (قدس الله نفسه الزکيه) مي پردازيم و در فقه و اصول به تکرار انديشه هاي شيخ اعظم، آخوند ، آقا ضياء، ناييني ،کمپاني مي پردازيم تا جايي که اگر فقيهان و انديشمندان نو انديشي چون صانعي، اشتهاردي، عسگري، جناتي سخني بر خلاف قول مشهور برانند يا به تخطئه اين نظرات خواهند پرداخت يا توبه نامه ها،از آنان بر منبرها مي آويزند.

آرزومند ظهور ابن ادريس اين زمانه ايم

دانايي ارزشمند است و لذت بخش اما انديشيدن به اين دانايي ها و باز نگري روزانه اين مجموعه اطلاعات و ارزش گذاري مجدد اين دانش هاي گرد آمده کاري است دشوار که هر کس را ياراي آن نيست .

در حوزه و دانشگاه برخاً اساتيدي گرد آمده اند که عمري در راه کسب اين اطلاعات استخوان خرد کرده اند تا جايي که آن دانش ها جزء ارتکازات آن ها گشته و متصلبانه و به ظاهر عالمانه حاضر به بازيابي، بازسازي و ارزشگذاري نيستند . اينان همانند کشتي گيري مي مانند که سالهاست ترک کشتي کرده و هنوز مي خواهد با همان فنون، همان راههاي گذشته را پي بگيرد اينان با بازوان ضعيف انديشه شان توان در آميختن با هر انديشه اي که بنيان هاي تفکري آنان را بلرزاند را ندارند لذا پروتکل هاي نانوشته اي را تهيه و آن را اجرا مي کنند.

بر اساس تئوري سيستم ها و در تفکر سيستمي بازخورد يک انديشه به ميزان کارآيي، هماهنگي دروني و بيروني يک سيستم و يک فرضيه مي افزايد. ولي اينان ثبات و محکم بودن را دليل برتريت آن انديشه مي دانند (ولي ثبات را به الزام خصم و محکم بودن را به برخوردهاي سياسي نه علمي و کارآمدي را با ساده انگاري تعريف مي نمايند )

خداوندا به ما بياموز که ساده انگاري هاي علمي ما دليل برتريت انديشه ما نيست

خدايا ما را از خستگي هاي علمي برهان

بار پروردگار پروراندن مختص ذات توست انديشه ما را به گونه اي بپروران که از زنجيرهاي تقليد و عادت بتوانيم رهايي يابيم

خداي من به من بياموز که آزادي در خط قرمزها تعريف نمي شود

خدايا تاريخ شيخ طوسي ها را بر ما جاري مکن

خدايا به من اين جسارت را بده که مقام علم بلند مرتبه تر از مقام عالم است

پروردگارا به من ادب علمي عنايت فرما

زيبا هواي حوصله ابري است

Wed, 23 Jul 2008 09:15:00 GMT

اگر چه مرگ پنجه در گلوي من و تو دارد اما زندگي همچنان زيباست

زيبا هواي حوصله ابري است

چشمي از عشق ببخشايم

تا رود آفتاب بشويد

دلتنگي مرا

زيبا هنوز عشق

در حول و حوش چشم تو

مي چرخد

از من مگير چشم

زيبا

چشم تو شعر

چشم تو شاعر است

من دزد شعرهاي چشم تو

هستم

زيبا كنار حوصله ام بنشين

بنشين مرا به شط غزل بنشان

بنشان مرا به منظره عشق

بنشان مرا به منظره باران

بنشان مرا به منظره رويش

من سبز مي شوم

زيبا تمام حرف دلم اين است

من عشق را به نام تو آغاز كردم

در هر كجاي عشق كه هستي

آغاز كن مرا

«محمد رضا عبد الملكيان»